گل ختمی

نام فارسی : ختمی

نام عربی  :الخطمی

نام اردو :خطمی

نام انگلیسی :Marsh Mallow

نام علمی :Althea Officialism

نام های دیگر :خیرو ،خبازی بزرگ

طبیعت  گل ختمی سرد و تر می باشد

ماهیت  گل ختمی

ساقه های گل ختمی نسبت به ساقه های گیاه پنیرک کرک بیشتری دارد .لعاب اجزای ان نیز از لعاب اجزای پنیرک بیشتر است .

 

برگ های گل ختمی

بزرگ و پهن و تقریبا پنج ضلعی و کشیده تر از برگ های گیاه پنیرک هستند .هر برگ گیاه ختمی دو یا چهار شیار نسبتا کوچک دارد ؛ که این شیارها ،،دو یا چهار دندانه درشت کنار برگ ها ایجاد می کنند .تمام کناره برگ های گیاه ختمی ،دندانه دار است .

 

نوع گل های ختمی

درشت هستند و هر گل ،پنج گل برگ سفید، لطیف نسبتا پهن قلبی شکل مایل به مثلثی شکل و کاملا جدا از هم دارد .

 

محل رویش گل ختمی

هند ،پاکستان ،چین و ایران در استانهای اصفهان، قم  ،آذربایجان شرقی ، البرز و مرکزی و دامنه کوه های البرز .

 

کاشت داشت و برداشت

تکثیر گیاه ختمی از طریق کاشت تخم  ، بهار انجام می شود ولی به وسیله پاجوش ها ،پاییز صورت می پذیرد .معمولا گل ها و برگ های جوان ختمی پیش از باز شدن کامل ،تابستان برداشت می شوند .

اجزای مورد استفاده و مشتقات

ریشه ،ساقه ،برگ ،گل ،تخم ،صمغ ،ساقه و عرق

 

مواد تشکیل دهنده

در گیاه ختمی مواد چرب ،اسید بوتیریک ،فیتوسترین ، آنتوسیانین ،آلتئین و اسید دی اوکسی بنزوئیک  وجود دارد .گل های گیاه ختمی ،حاوی لعاب فلاونوئید ، سیانیدین ، کمی اسانس وماده ای رنگی به نام آلتئیدین است .در ریشه گیاه ختمی ،حدود ۳۵ درصد لعاب و ۳۷ در صد نشاسته وجود دارد .

 

نفع خاص

سرفه ،لینت مزاج ،تحلیل  نضج مواد

افعال و خواص : ختمی  رادع و مرخی است .

تخم ، برگ و ساقه و ریشه ختمی مجفف و لطیف تر و قوی تر از گل آن هستند .

برگ ختمی محلل اورام است .

پوست ریشه ختمی ،ملین و محلل بسیار قوی می باشد .

ضماد برگ ختمی  ،ورم مغز بنا گوش، پلک چشم ، پستان ،مقعد ، ورمهای دردناک ،همچنین زخم  خنازیر، دمل قوبا ،شکستگی  عرق النسا و درد مفاصل  (که همه این موارد از گرما باشد )را بهبود می بخشد .

ضماد برگ ختمی با روغن زیتون ، برای سوختگی آتش و گزیدگی حیوانات وحشرات موذی نافع است .

ضماد برگ ختمی با چربی اردک  ،به درمان درد مفاصل  عرق النسا  و رعشه کمک می کند .ضماد برگ ختمی با ادویه و روغن مناسب ، ذات الجنب و ذات الریه را بهبود می بخشد . ضماد برگ پخته شده ختمی با روغن حیوانی در التیام ورم های گرم، بسیار موثر و سریع الاثر است . نطول آب جوشانده برگ ختمی، موی سر را نرم می کند .نشستن در آب جوشانده برگ ختمی به رفع ورم مقعد و چسبندگی رحم کمک می کند .

نوشیدن آب جوشانده سه درهم از پوست ریشه ختمی ،برای زحیر ، قولنج ،سوزش ادرار سوزش امعاء سده امعاء  زخم امعاء  ورم امعاء  و اسهال صفراوی مفید است.

ریشه کوبیده شده ختمی را در پارچه کهنه ببندید ؛ در آب بگذارید و زیر آسمان شب نگاه دارید ؛به طوری که آب آن غلیظ و سفت شود ؛طلای این آب برای ورم پلک موثر است.

نوشیدن گل ختمی ،سرفه گرم و خلط خونی را درمان می کند  آب جوشانده ریشه ختمی نیز همین اثر را دارد .

مضمضه آب جوشانده پوست ریشه ختمی با سرکه برای دندان درد گرم مفید است .

حقنه آب جوشانده پوست ریشه ختمی ،بیماری های امعاء را بهبود می بخشد .

فرزجه پوست ریشه ختمی به همراه چربی اردک و سقز برای ورم رحم و چسبندگی دهانه آن مجرب است .

طلای آب جوشانده پوست ریشه ختمی ،گزیدگی زنبور عسل را التیام می بخشد .

نشستن در آب جوشانده پوست ریشه ختمی ،سفتی مفاصل و اعضا را برطرف می سازد .شستن موی سر با آب جوشانده پوست ریشه ختمی ،از دو شقه شدن مو جلوگیری می کند.

تخم گل ختمی

برای زحیر،  قولنج ،،سوزش ادرار  سوزش امعاء سده امعاء زخم امعاء  ورم امعاء و اسهال صفراوی مفید است .خوردن تخم کوبیده ختمی ،به دفع سنگ کلیه کمک می کند .خوردن تخم پخته شده ختمی  ،سرفه گرم و خلط خونی را بهبود می بخشد .خوردن لعاب تخم ختمی به همراه شکر نیمه گرم ،برای بهبود سرفه گرم مفید است . جویدن تخم ختمی ،شدت عطش را تسکین می دهد . ضماد تخم ختمی با روغن زیتون و سرکه ،به دفع سموم حیوانی کمک می کند .ضماد تخم ختمی روی بهق و سپس ،نشستن در آفتاب برای رفع بهق موثر است .ضماد خمیر یک حصه ختمی و دو حصه خرما با سرکه ،برای تحلیل اورام مجرب است . شستن دست و پا با آب جوشانده مخلوط یک حصه تخم ختمی و یک حصه صمغ عربی، به درمان شقاق پوست کف دست و پا کمک می کند .

مقدار مصرف:  جرم آن یک مثقال ، آب جوشانده آن تا سی مثقال .

مضرات گل ختمی : معده

مصلحات و تدابیر : عصاره زرشک ،عسل و رازیانه .

بدل: پنیرک

ذکر منبع  کتاب علم الادویه

مؤلف  سید محمد علی سید نظری

فروشگاه اینترنتی طب سما